De Britse media, een treurig verhaal

FBPE - Follow Back Pro EU

De Britse media boden voor het referendum van 2016 al geen rooskleurige aanblik, maar in de tijd daarna is het helemaal de verkeerde kant opgegaan.

De populaire tabloids zijn voor het overgrote deel in handen van biljonairs, die over de winsten van hun publicaties geen cent belasting betalen in het Verenigd Koninkrijk. Ze wonen zelf in belastingparadijzen en houden er – mede om commerciële redenen – rabiate opvattingen op na over onder meer links, moslims, migranten, transgenders, de EU, Meghan Markle en iedere andere beroemdheid die in hun ogen iets mispeuterd heeft. En als de presentatrice van het tv-programma Love Island zich suïcideert na een hetze van de tabloids, dan melden diezelfde tabloids dat dit is gebeurd door de ondraaglijke druk van de sociale media, die uiteraard ijverig de sappige details hebben nagekauwd.

De bekendste mediatycoon, de hoogbejaarde en uiterst rechtse Australiër Rupert Murdoch, is eigenaar van een van de meest gekochte kranten, The Sun. En ook van The Times, een broadsheet (krant op groot formaat). Hij heeft ook nog een tv-station: Sky. Murdoch, goed bevriend met Trump, sluipt van tijd tot tijd Downing Street 10 binnen, waar hij privé met de premier praat.

The Times van Murdoch heeft naast veel klakkeloze pro-regeringsartikelen ook wel uitstekende, op feiten gebaseerde stukken. De columnisten Rachel Sylvester en Matthew Parris zijn heel goed

Een andere heel populaire tabloid, The Daily Mail, is in handen van de puissant rijke Lord Rothermere, die – net als de overige kranteneigenaars – zijn opvattingen luid laat doorklinken in zijn blad. Onafhankelijkheid van redacties gestoeld op een stevig redactiestatuut bestaat niet in het Verenigd Koninkrijk. De eigenaars bepalen.

De steenrijke familie Barclay is eigenaar van The Daily Telegraph (bijnaam de Torygraph), een broadsheet die tegenwoordig vooral de megafoon van Boris Johnson is. Johnson had er voor hij premier werd een met idiote stellingnames doorspekte column in, die vaak als opening van de voorpagina werd gebruikt. Zijn geest tiert nog welig in de kolommen. Opvallend vaak opent die krant met steeds weer een andere ‘Boris Boom’: het toerisme krijgt een enorme impuls, de productiviteit stijgt enorm, Boris ‘redt Kerstmis’ enz. Er blijkt steeds niets van te kloppen, maar dat is kennelijk bijzaak.
De Barclays hebben ook het belangrijkste opinieblad in handen. The Spectator was altijd al het huisorgaan van de Conservatieven maar zingt nu in steeds schrillere toonaarden de lof van Johnson.

The Daily Express is misschien wel de ergste tabloid. Het valt niet mee er een waar woord in te ontdekken. De Express bestond het rechters uit te roepen tot vijanden van het volk. Het blad is sinds kort in handen van de Mirror Group, uitgever van The Daily Mirror, de enige linkse tabloid.

In de Express is daar niets van te merken.

The Daily Mirror zelf loopt strak aan de leiband van Labour. Alles wat die partij doet is per definitie goed. Dat geldt – in mindere mate – ook voor The Guardian. In tal van opzichten is dat een kwaliteitskrant, maar zodra het over politiek gaat is die krant vrijwel totaal gefixeerd op Labour en vooral op de oorlog tussen ultra-links en centrum-links die binnen die partij woedt.

Een aparte vermelding verdienen de bizar slechte cartoons in The Guardian. Die zijn nooit grappig of zelfs maar gevat, maar beelden Johnson af als een – letterlijk – met dubbele tong sprekend monster, of als een figuur zonder hoofd. Waar dat zou moeten zitten, zien we met ijzeren regelmaat getekende blote billen.

 

Over de tabloid The Daily Star valt alleen te melden dat de berichtgeving vaak gaat over ‘schizofrene zeemeeuwen’ die mensen zouden aanvallen en andere fruttekul. The News of the World, een andere tabloid uit de stal van Murdoch, bestaat al jaren niet meer, omdat die krant de telefoons van allerlei mensen, onder wie een vermoord meisje, had gehackt. De man die daar verantwoordelijk voor was, Piers Morgan, was tot voor kort presentator van de enorm veelbekeken tv-ontbijtshow Good Morning Britain op de commerciële zender ITV, waar zijn morele verontwaardiging over zaken als vleesloze worstenbroodjes vrij baan kreeg.

Sinds kort is Piers Morgan verbonden aan GB News, een gloednieuwe zender van ultrarechtse snit.

Onder leiding van de rechtse houwdegen Andrew Neil, die bij de BBC een gevreesd interviewer was, wilde GB News furore maken, maar een eindeloze reeks blunders op technisch en journalistiek gebied deed de kijkcijfers zozeer zakken, dat het idiote en geheel aan het uitknijpen van puisten gewijde programma Dr. Pimple Popper (van de zender TLC), nog meer kijkers trekt dan de gloednieuwe tv-revolutie.

Andrew Neil trok zich verbitterd terug in zijn Zuid-Franse villa. Hij werd opgevolgd door volksmenner Nigel Farage, die met zijn gefoeter over woke-verschijnselen de kijkcijfers ook geen millimeter omhoog krijgt. Zijn pogingen het imperiale geldstelsel en de doodstraf weer in te voeren slaan niet aan.

Binnen dit treurige medialandschap zou de BBC een baken van kwaliteit, betrouwbaarheid en objectiviteit moeten zijn. Dat is slechts zeer ten dele het geval. Toen David Cameron premier was heeft hij een aantal politieke vriendjes op kernposities geparachuteerd: directeur-generaal Lord Tony Hall en hoofd politieke programma’s Robbie Gibb. De BBC heeft onder hun toeziend oog volledig en opzichtig gefaald de gevolgen van een eventuele Brexit aan het publiek te presenteren. Gibb is intussen weg en Lord Hall is eveneens opgevolgd door een andere paladijn van de Tory-top.

Denk vooral niet dat de BBC geliefd is bij de Conservatieven. De enkelingen die een kritisch geluid durven te laten horen zijn te zeer een doorn in het oog. Presentatrice Emily Maitliss van het vlaggenschipprogramma Newsnight is een journalistieke vakvrouw van de hoogste klasse. De regering boycot het programma dan ook totaal.

Intussen blijft Johnson met zijn derrière op een hele dikke stapel onderzoeksrapporten zitten.

Het rapport over de inmenging van de Russen in het referendum over Brexit, onder meer met een trollenfabriek, is niet vrijgegeven. Het onderzoek naar de 500.000 pond subsidie voor de toenmalige vriendin Jennifer Arcuri van Johnson is evenmin openbaar. Deze Amerikaanse was paaldanseres, maar werd plots ‘ondernemer in de technologiesector’. Over haar baanbrekende initiatief is weinig méér vernomen dan dat Johnson regelmatig technologielessen volgde in haar flat. Ook de door derden gefinancierde reisjes van Johnson naar het exotische eiland Mustique en elders blijven in nevelen gehuld.

Johnson laat zich niet interviewen. Hij vlucht nog liever – letterlijk! – een koelkast in. En ook zijn ministers hebben het consigne gekregen niet in te gaan op verzoeken van tv-programma’s. Ministers duiken wel met graagte op in het politieke zondagochtendprogramma van Andrew Marr (BBC). Die stelt zachtgekookte vragen, waarop propaganda volgt, vaak ook flagrante leugens. En er wordt nooit doorgevraagd.

Het veelbekeken programma Question Time van de BBC is een geval apart. Het was ooit een instituut. Nu is de werving van het publiek dat de vragen stelt aan een panel uitbesteed aan een bedrijf. Dat zoekt voldoende neofascisten en kwaaiige, roodaangelopen figuren uit om het geheel tot een freakshow te maken.

Presentatrice Fiona Bruce neemt steeds uitgebreid de tijd halve waarheden over Johnson en zijn partij te weerleggen, maar interrumpeert tegenstanders van de machthebbers op het absurde af. En lieden in het publiek die bijvoorbeeld beweren dat de EU verbiedt de rivieren uit te baggeren – ‘dé oorzaak van de vele overstromingen’ – blijven onweersproken.

Zijn er ook lichtpuntjes? Jazeker. The Independent, een krant die alleen digitaal verschijnt, is prima. En een aantal regionale kranten doet wat ervan verwacht mag worden. Zo ook een aantal goede tot zeer goede digitale bronnen: Bylinetimes, Politico, Buzzfeed. Dat er ook tal van leugenachtige digitale publicaties zijn behoeft geen betoog. De Conservatieve partij heeft het zelfs bestaan zijn eigen website tijdens de jongste verkiezingen te vermommen als factchecker.

 

Het geheel biedt een tot immense somberheid stemmende aanblik. De gevolgen zijn er ook naar. Het publieke discours wordt steeds meer gedomineerd door absurditeiten. Zo gaat de discussie over de positie van lhtbi-mensen steevast over zich als vrouw afficherende verkrachters, die vrij toegang zouden kunnen krijgen tot damestoiletten en -kleedkamers, alwaar ze zich probleemloos zouden kunnen vergrijpen aan de roomblanke Britse vrouwen.

Regelgeving voor media is in het Verenigd Koninkrijk vrijwel niet aanwezig. De markt regeert.

Er is een krachteloos instituut, IPSO genaamd, dat kranten kan verplichten tot rectificatie, nadat klachten gegrond zijn verklaard. Dan meldt de Daily Mail op pagina 17 dat in tegenstelling tot eerdere berichtgeving bananen niet op last van de EU recht moeten zijn, maar dat wel heel veel regels omtrent bananen hun oorsprong vinden in de burelen van ‘ongekozen EU-ambtenaren’.

Wat is het belang van dit alles? Zonder een gezonde nieuwsvoorziening en -duiding verpietert de democratie. Onvermijdelijk.

–  door Ton Meeuwis –

De auteur was voor zijn pensioen opinieredacteur en commentator van dagblad BN DeStem.

Twitter: @111meeuwis #FBPE

This article is also available in English

Leave a comment

Your email address will not be published.